Doel

Verantwoord gebruik te leren maken van de technieken van de statistiek voor het doen van biologisch onderzoek. Minimaal dient de student daartoe aan het eind van het studiejaar een repertoire van eenvoudige statistische berekeningen te kunnen uitvoeren of door een computer te laten uitvoeren, en de resultaten van die berekeningen te kunnen interpreteren en op hun waarde te kunnen schatten.
Daarnaast wordt geprobeerd de student een eerste vertrouwdheid te geven met de algemene begrippen die aan de basis liggen van het statistisch softwarepakket R zoals dat voor personal computers beschikbaar is.

Omschrijving

Zowel algemene patronen als toevalligheden bepalen hoe onderzoeksgegevens er uit zien. Met technieken uit de statistiek kan men beide aspecten van gegevens bestuderen. Het college legt de basis voor een verantwoord gebruik van deze technieken. Behandeld worden het formuleren van vraagstellingen en het verzamelen van de daarbij horende gegevens, het analyseren van gegevens uit steekproeven of gecontroleerde experimenten, en het trekken van conclusies uit zulke analyses.
Aan de orde komen achtereenvolgens beschrijvende en exploratieve statistiek, kansrekening, en het nemen van steekproeven (Blok 3), kansverdelingen en het schatten van onbekende parameters (Blok 5) en het toetsen van hypotheses (Blok 6). De ideeën worden geïllustreerd met voorbeelden uit verschillende biologische disciplines.

Voorkennis

Een [ruime] voldoende voor basiswiskunde.

Onderwijsvorm

Hoorcollege met aansluitende werkgroepen en/of computerpracticum.
De werkgroepen hebben tweeërlei doel:

• Oefenen in het toepassen van statistische berekeningen. Voor het maken van deze berekeningen zal veelal gebruik worden gemaakt van het softwarepakket R.
  Statistiek is een vak wat je pas goed leert door het toe te passen. Daarom krijgt het praktisch werken meer aandacht dan hoorcollege's over de theorie. Alleen belangrijke dan wel moelijke items zullen daarin extra aandacht krijgen.
• Zichtbaar maken van de subtiliteit van sommige van de begrippen als aangevers voor persoonsgerichte remedial teaching door de assistenten.

Het is de bedoeling dat men als voorbereiding op het college het bijbehorende hoofdstuk uit het boek van Buijs, Statistiek om mee te werken, doorkijkt; daarnaast wordt steeds de stof van de voorafgaande bijeenkomsten bekend verondersteld.

Studiemateriaal

A. Buijs (1997) Statistiek om mee te Werken. 7e druk. Stenfert Kroese, Groningen; ISBN 90-207--3186-6.

Bij gelegenheid zal via deze webstek, dan wel Blackboard, aanvullend materiaal worden verstrekt.

Toetsing

Per blok een (deel)tentamen met gestructureerde open vragen, van eenzelfde type als de werkgroepsommen. Het eindcijfer voor elk blok zal worden samengesteld uit het werkgroepcijfer (20%) en het tentamencijfer (80%), met dien verstande dat het eindcijfer niet lager kan zijn dan het tentamencijfer.

R

In afwijking van de gevolgde praktijk in het boek Statistiek om mee te Werken, zal er tijdens dit college geen gebruik worden gemaakt van Excel, of SPSS, maar van R. We geven de voorkeur aan R omdat dit pakket bij het uitvoeren van statistische berekeningen een beter inzicht verschaft in de daaraan ten grondslag liggende theoretische en praktische overwegingen [zie ook: Waarom geen Excel?]. Bovendien wordt R ook gebruikt bij de colleges Inleiding Programmeren en Modelleren, en in het tweede jaar bij de cursus Statistiek-2.

R is een gratis verkrijgbaar softwarepakket, dat voor vele platforms beschikbaar is (Windows, Mac OSX, Linux), en vrij eenvoudig is te installeren op de door 1e jrs studenten Biologie gebruikte laptops.

1. Ga naar de website van R, en kies daar onder de kop Download and Install R het gewenste platform [Windows]
2. Kies in het daarop volgende venster voor: base - Binaries for base distribution
3. Klik in het daarop volgende venster met de rechter muisknop op de link R-2.7.2-win32.exe, en kies Save link as...
4. Kies in het daarop volgende dialoogvenster een geschikte plek om deze file te saven [desktop?], en klik vervolgens Save
5. Ga [met behulp van Windows Explorer] naar de ge-downloade file, en dubbelklik deze om de installatie te starten.
6. Na afloop van de installatie heeft R een shortcut op de desktop geinstalleerd, waarmee het programma gestart kan worden.

Je kunt ook deze link gebruiken om R voor Windows te downloaden; doe daarna stap 5 en 6.